Als u een onderneming gaat starten, dient u ook te kiezen in welke rechtsvorm u uw onderneming gaat uitvoeren. Voorbeelden van rechtsvormen zijn: eenmanszaak, vennootschap onder firma (VOF) en besloten vennootschap (BV). Dit zijn de meest gebruikte rechtsvormen.

Aansprakelijkheid
Tussen de verschillende rechtsvormen zitten verschillen m.b.t. de aansprakelijkheid, belastingheffing en openbaarmaking van de cijfers. Bij een eenmanszaak en VOF geldt hoofdelijke aansprakelijkheid. Dit betekent dat je als ondernemer privé aansprakelijk gesteld kan worden voor de schulden van jouw onderneming. Bij de BV is er sprake van beperkte aansprakelijkheid. Je kunt alleen aansprakelijk gesteld worden voor het bedrag waarmee je in de BV deelneemt. Omdat er veel misbruik werd gemaakt van de beperkte aansprakelijkheid zijn er anti-misbruikwetten opgesteld. Hierdoor zijn de directeur(en) en degenen die het beleid van de vennootschap hebben bepaald, in bepaalde situaties wél privé aansprakelijk.

Samen ondernemen
Als je samen met een andere persoon wilt ondernemen, kun je kiezen uit de VOF en de BV. Het verschil tussen deze twee is voornamelijk de hiervoor genoemde aansprakelijkheid.

Belastingheffing
Als ondernemer met een eenmanszaak of VOF, ben je belastingplichtig voor de Inkomstenbelasting. Je ondernemingsresultaat geef je op in je aangifte Inkomstenbelasting. Een BV is een rechtspersoon, en moet derhalve zelf belasting betalen. Dit is de vennootschapsbelasting. Deze wordt betaald over de fiscale winst van de BV. Een ander belangrijk verschil is dat je als directeur-aandeelhouder met een BV, op de loonlijst bij de BV staat.

Een BV oprichten
Voor het starten van een eenmanszaak of VOF is een bezoekje aan de Kamer van Koophandel voldoende. Bij het oprichten van een BV moet er iets meer gebeuren. Hieronder staan de wettelijke verplichtingen bij het oprichten van een BV:

• Een notariële akte is verplicht. In de oprichtingsakte staan de statuten van de vennootschap. De notaris controleert de juridisch inhoudelijke kant hiervan.
• Het ministerie van Justitie moet een 'verklaring van geen bezwaar' verlenen op basis van een conceptakte van de notaris. Oprichters en toekomstige bestuurders mogen in de laatste acht jaar niet betrokken zijn geweest bij vermogensdelicten of faillissementen. Het verkrijgen van de verklaring duurt enkele dagen.
• Er moet een minimumkapitaal van 18.000 euro in de vennootschap worden gestort. Dit kan met geld, maar ook in natura, zoals met onroerend goed. Met dit kapitaal mag gewerkt worden.
• De bv moet worden ingeschreven in het handelsregister. Tot die tijd zijn de bestuurders persoonlijk aansprakelijk.
• Geen oprichtingsvereiste, maar wel een verplichting is het opstellen van jaarstukken en de openbaarmaking hiervan bij de KvK. De wettelijke eisen zijn afhankelijk van de omvang van de onderneming.  

Het moge duidelijk zijn dat het oprichten van een BV heel wat voeten in aarde heeft en dus ook behoorlijke extra kosten met zich meebrengt. Naast de beperkte aansprakelijkheid heeft een BV ook nog enkele fiscale voordelen. Het is dus een kwestie van afweging van risico en kosten bij het maken van de keuze van een rechtsvorm.